Buscar
  • Iglesia Armenia

EXALTACION DE LA CRUZ (JACHVERATZ)

(Վարը հայերէն)


Según el calendario eclesiástico de la Iglesia Apostólica Armenia la fiesta de la Exaltación de la cruz (Jachveratz) es la quinta gran fiesta dominical, (que se llaman “Daghavar”, Tabernáculo) y es la última y más antigua e importante de las cuatro fiestas dedicadas a la Cruz.


Los nombres “Jachveratz” o “Veratzman Jach” muestran que la Fiesta está relacionada con la “Exaltación” o “Elevación” de la Cruz y de esa manera la adoración de la misma. La fiesta se ha establecida basándose sobre estos tres hechos históricos.


A) La conmemoración de la fiesta se ha establecida en Jerusalén durante el primer siglo del cristianismo, cuando Santiago el Mayor (Hagopos Diarenieghpair - Hermano del Señor), como el primer Obispo-Patriarca, elevó la cruz delante el público y había realizado la oración y el himno “Inclinemos ante tu Santa Cruz” (Jachí ko Krisdos iergirbakanemk). Posiblemente la cruz que elevó el Obispo-patriarca Diarenighpair, no era la verdadera cruz de Cristo; sino una construida a su semejanza, porque la verdadera cruz no se había descubierto todavía.


B) La segunda mención está relacionada con la Reina Elena,


la madre del emperador Constantino. La Reina Elena después de buscar por largo tiempo, en el año 327 descubrió la verdadera cruz y con una ceremonia formal lo colocó el templo del Santo Sepulcro (Surp Harutian Dajar). Existe una relación intrínseca entre las fiestas “Kiud Jach” (Descubrimiento de la Cruz) y “Veratzman Jach” (Exaltación de la Cruz).


C) La tercera mención es el regreso de la esclavitud (prisionero de guerra) de la cruz. La Reina Elena había colocado e establecido la cruz sobre el monte Gólgota, donde permaneció por cuatrocientos años. Pero cuando en el año 610 los persas conquistaron Jerusalén llevaron con ellos como prisionero (esclavo) también el símbolo sagrado de los cristianos, la Cruz de madera de Cristo.


La cruz permaneció en la esclavitud por 17 años y fue liberado por el Emperador Heraclio de Bizancio (610-641). El Emperador en el 627 venció a los persas y en el 628 con una procesión solemne y formal devolvió y colocó la Cruz sobre el monte Gólgota.


Con orgullo merecido debemos mencionar, que la Cruz en su camino de regreso a Jerusalén pasó también por Armenia,


donde nuestro pueblo la recibió con especial ceremonias y adoraciones.


Estos son los tres motivos para establecer y conmemorar la fiesta de Jachveraz (Exaltación de la Cruz); pero lo mas importante es el primero, porque por la tradición establecida por el apóstol Santiago, Diarenighpeair (Hermano del Señor) ha nacido y comenzado la conmemoración por primera vez en Jerusalén.


La fecha de la conmemoración y celebración, en otras iglesias inmoviblemente es el 14 de septiembre, pero en nuestra tradición, según la costumbre armenia las grandes fiestas Tabernáculos o Dominicales se festejan los días domingo. Por tal razón la fiesta de la Exaltación de la Cruz (Jachveratz) se celebra el domingo cercano al 14 de septiembre. Es decir, el domingo que cae entre 11 y 17 de septiembre.


En nuestra Iglesia ese día se realiza también una bella y solemne ceremonia a la mañana después de la Santa Misa (Eucaristía) o a la tarde después del mediodía, que se llama “Antasdan” (Bendición de los campos). Durante la ceremonia se utiliza una pequeña mesa o altar, adornado con flores se mueve a los cuatro costados de la iglesia llevado por los acólitos y diáconos, comenzando desde el este y terminando en la parte sur de la iglesia. Sobre ese altar se coloca un ostensorio (custodio) o una cruz, que contiene un pedacito de la madera de la cruz con la cual el celebrante bendice los cuatro costados de la iglesia así también a los feligreses presentes.


El “antasdan” (bendición de los campos) se realiza para conmemorar, recordar y revivir el histórico paso por Armenia de la Cruz liberado de la esclavitud de los persas en el año 628.


Arzobispo Kissag Mouradian


-------------------------------------------------------------------------------------------------------------


ԽԱՉՎԵՐԱՑ


Հայաստանեայց Առաքելական Եկեղեցւոյ տօնացոյցին համաձայն Խաչվերացի տօնը կը հանդիսանայ՝ հինգ Տէրունի մեծ տօներէն (որոնք «Տաղաւար» կը կոչուին) վերջինը եւ Խաչի յատկացուած չորս տօներէն ամենէն հինն ու կարեւորագոյնը:


«Խաչվերաց» կամ «վերացման Խաչ» անունները ինքնին ցոյց կու տան, թէ Տօնը կապ ունի խաչի «վերացման» կամ «բարձրացման» եւ այդ ձեւով փառաւորման հետ: Տօնը հաստատուած է հետեւեալ գլխաւոր երեք պատմական յիշատակներու հիման վրայ.-


Ա) Տօնին հաստատումը ձեւով մը տեղի ունեցած է Երուսաղէմի մէջ Քրիստոնէութեան առաջին դարուն, երբ Յակոբոս Տեառնեղբայր առաքեալ, իբրեւ Երուսաղէմի առաջին Եպիսկոպոս Պատրիարք, Խաչը բարձրացուցած է ժողովուրդին առջեւ եւ «Խաչի քո Քրիստոս երկիր պագանեմք» օրհնութիւնն ու աղօթքը ըրած: Հաւանաբար՝ Տեառնեղբօր բարձրացուցած խաչը, Քրիստոսի իսկական խաչափայտը չէր, այլ անոր նմանութեամբ շինուած ուրիշ մը, քանի որ բուն խաչը գտնուած չէր տակաւին:


Բ) Երկրորդ յիշատակութիւնը կապուած է Հեղինէ թագուհիին՝ Մեծն կոսդանտիանոսի մօր հետ: հեղինէ թագուհի երկար փնտրտուքներէ ետք՝ 327-ին երբ խաչը գտաւ հանդիսաւոր արարողութեամբ զայն զետեղեց Սուրբ Յարութեան տաճարին մէջ: Այս դէպքի յիշատակութեան մէջ «Գիւտ Խաչ» եւ «Վերացման Խաչ» տօները ունին ներքին կապակցութիւն մը:


«Գիւտ Խաչ»ի մասին պիտի անդրադառնանք իր տօնին առիթով:


Գ) Իսկ երրորդ յիշատակութիւնը խաչի գերադարձի դէպքն է: Հեղինէ թագուհի խաչը զետեղած էր Գողգոթայի վրայ, Սուրբ Յարութեան տաճարէն ներս, ուր մնաց չորս հարիւր տարիներ: Սակայն 610-ին երբ Պարսիկները Երուսաղէմը գրաւեցին իրենց հետ գերի տարին նաեւ Քրիստոնեաներու նուիրական նշանն ու սրբութիւնը՝ Խաչափայտը:


Խաչը գերի մնաց շուրջ 17 տարիներ եւ ազատագրուեցաւ Բիւզանդիոնի Հերակալ Կայսրի (610-641) կողմէ: Կայսրը 627-ին յաղթեց Պարսիկներուն եւ յաջորդ տարի՝ 628-ին մեծահանդէս թափօրով խաչը վերադարձուց Երուսաղէմ եւ պաշտօնապէս դարձեալ զետեղեց Գողգոթայի վրայ:


Արդար հպարտութեամբ պէտք է յիշենք, որ գերադարձի ճամբուն վրայ Խաչափայտը անցաւ նաեւ Հայաստանէն, ուր մեր ժողովուրդը զայն դիմաւորեց ու իր պաշտամունքն ու յարգանքը մատոցեց արժանավայել շուքով:


Խաչվերացի հաստատման առիթ տուող երեք պարագաները վերոյիշեալներն են, որոնցմէ կարեւորագոյնը առաջինն է, որովհետեւ Տեառնեղբօր աւանդութեամբ է որ ծնունդ առած է տօնը եւ առաջին անգամ տօնուած Երուսաղէմի մէջ:


Գալով տօնի յիշատակման թուականին, ուրիշ եկեղեցիներ անշարժ կերպով սեպտեմբեր 14-ին կը տօնեն, իսկ մեր մօտ ըստ հայկական սովորութեան Տաղաւար եւ Տէրունի մեծ տօները կը փոխադրուին կիրակի օրերու: Ուստի Խաչվերացն ալ կը տօնենք սեպտեմբեր 14ի մօտիկ կիրակին. այսինքն սեպտեմբերի 11-էն 17-ի միջեւ հանդիպող կիրակի օրը:


Մեր Եկեղեցւոյ մէջ նոյն օրը գեղեցիկ սրարողութիւն մըն ալ տեղի կ'ունենայ առաւօտեան Սուրբ Պատարագէն անմիջապէս ետք եւ կամ կէս օրէն ետք. կը կատարուի «Անդաստան»ի հանդիսաւոր արարողութիւնը, որուն ընթացքին ծաղիկներով զարդարուած փոքրիկ շարժական խորան մը (կամ սեղան մը) կը պտըտցուի եկեղեցւոյ չորս կողմը, սկսելով արեւելքէն եւ վերջացնելով հարաւակողմը: Այդ խորանին վրայ զետեղուած կ'ըլլայ խաչափայտի մասունքը կրող ճաճանչ մը կամ խաչ մը, որով հանդիսապետը արարողութեան ընթացքին կ'օրհնէ եկեղեցւոյ չորս կողմը եւ ապա նաեւ ներկայ հաւատացեալները:


Խաչվերացի սոյն «Անդաստան»ի արարողութիւնը կը կատարուի յիշելու եւ վերապրելու համար Խաչափայտի անցքը Հայաստանէն:


ԳԻՍԱԿ ԱՐՔԵՊՍ. ՄՈՒՐԱՏԵԱՆ




22 visualizaciones0 comentarios

Entradas Recientes

Ver todo